Seçimin mantığı: önce ortam, sonra sertlik
Bir kauçuk parçanın ömrünü üç şey belirler: çalışma sıcaklığı, temas ettiği sıvılar (yağ, yakıt, su, kimyasal) ve dış ortam (ozon, UV, hava). Polimer tipi bu üçüne göre seçilir; Shore A sertlik, mukavemet ve kür sistemi ise aynı polimer içinde reçeteyle ayarlanır. Aşağıdaki tablo genel yönelimleri verir; kesin sınırlar reçeteye göre değişir.
| Hamur | Sürekli çalışma sıcaklığı (yaklaşık) | Yağ / yakıt | Ozon / hava | Güçlü yanı |
|---|---|---|---|---|
| NR (doğal kauçuk) | −50 … +70 °C | Zayıf | Zayıf (koruyucu gerekir) | En yüksek esneklik, kopma ve yırtılma, dinamik yorulma ömrü |
| SBR | −40 … +80 °C | Zayıf | Zayıf-orta | Aşınma direnci, ekonomik, NR ile karışım olarak yaygın |
| EPDM | −45 … +130 °C | Zayıf | Mükemmel | Dış ortam, sıcak su/buhar, polar sıvılar; uzun ömür |
| NBR (nitril) | −30 … +100 °C | İyi-mükemmel (ACN oranına göre) | Zayıf | Mineral yağ, yakıt ve hidrolik sıvı direnci |
| CR (kloropren) | −35 … +100 °C | Orta | İyi | Dengeli profil, alev geciktiricilik, yapışma özellikleri |
Uygulamaya göre öneri
- Hava süspansiyon körükleri ve takviyeli parçalar: NR ve NR/SBR bazlı kaplama hamurları; kord bezine yapışma paketi ile. Bkz. kord bezi kaplama.
- Titreşim takozları, motor kulakları: NR (yüksek dinamik ömür, düşük ısı oluşumu); yağ teması varsa CR veya NR/CR.
- Dış ortam conta ve profilleri, otomotiv fitilleri: EPDM.
- Yağ keçesi, O-ring, yakıt hortumu, hidrolik diyafram: NBR; sıcaklık 100 °C'yi aşarsa HNBR değerlendirilir.
- Kayış, hortum dış katı, genel amaçlı teknik parça: CR veya SBR.
- Konveyör bant ve aşınma uygulamaları: NR/SBR, yüksek takviyeli karbon siyahı ile.
Şartname yazarken belirtilmesi gerekenler
- Polimer tipi (ya da bunu belirleyen ortam koşulları).
- Shore A sertlik ve toleransı (örn. 60 ±5).
- Çekme mukavemeti ve kopma uzaması alt sınırları.
- Yaşlandırma şartı (örn. 70 saat 100 °C sonrası sertlik ve çekme değişimi).
- Yağ/sıvı daldırma şartı (hangi sıvı, kaç saat, kaç °C, hacim değişimi sınırı).
- Kür sistemi tercihi (kükürt / peroksit) ve kalıplama yöntemi (pres, enjeksiyon, transfer, kalender).
- Teslim formu: slab, kalenderlenmiş levha/şerit, kalınlık ve en.
Elinizde şartname yoksa mevcut parça, çizim veya rakip hamurun test raporuyla da başlayabiliriz; formülasyon ekibimiz hedef değerleri çıkarır. Teknik hamur sayfası polimer bazında ayrıntı verir.
Sık sorulan sorular
EPDM mi NBR mi?
Parça yağ veya yakıtla temas ediyorsa NBR; dış ortamda, sıcak suda ya da buharda çalışıyorsa EPDM. İkisi birbirinin yerine kullanılmaz: EPDM mineral yağda şişer, NBR ozonda çatlar.
Doğal kauçuk mu SBR mi?
Dinamik yük ve yüksek esneklik isteyen parçalarda (takoz, körük) NR; aşınma ve maliyet öncelikliyse SBR ya da NR/SBR karışımı tercih edilir.
Sertlik polimerle mi belirlenir?
Hayır. Sertlik, aynı polimer içinde dolgu ve yağ oranıyla ayarlanır; çoğu polimerle 30–90 Shore A aralığında hamur yapılabilir.
Silikon veya FKM hamuru yapıyor musunuz?
Üretimimiz NR, SBR, EPDM, NBR ve CR bazlı siyah teknik hamurlar üzerinedir; silikon ve florokauçuk için şartnamenizi değerlendirip yönlendirme yapabiliriz.